EL DURO DESTINO DE LOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN

Actualidad Emprendimiento / Gente

La crisis der los Medios se agudiza y la amenaza de cierre está próxima  a cumplirse. ¿Qué podemos esperar en os próximos años?

Por Germán Rey (Tomado de RazonPublica.com).

PASOS DE ANIMAL GRANDE

Algunos periódicos como El País (Cali) y El Espectador están en quiebra o afrontan serias dificultades económicas.

Estas situaciones no son raras, ni imprevisibles, ni sorpresivas. Pero son tremendas. Y lo peor es que los cierres de medios de comunicación continuarán con un goteo que en cualquier momento se puede convertir en imparable.

El declive ya lleva varios años y las señales que se vieron con estupor en otros países componen nuevamente una profecía que se autocumple. Y lo hace al pie de la letra.

El “eso no me pasará a mi” del optimista desinformado o del ingenuo sordo, ocurrió irremediablemente. Los signos son muchos, casi tantos como los que aún se pueden leer en las estadísticas en que algunos no creen y otros no miran. Empecemos por los primeros.

SIGNOS DE UNA FRACTURA

Hace tiempo que se fracturó el modelo de negocio de los periódicos, las revistas y poco a poco, la radio y la televisión. El modelo era simple: los medios producían información, vendían en la calle o a través de suscripciones y sobre todo recibían el pago por la publicidad de los anunciantes. Pero las suscripciones empezaron a adelgazarse y los kioscos y los voceadores de prensa se fueron convirtiendo en un recuerdo nostálgico del paisaje urbano.

Los ratings alborozados de otras épocas empezaron a desintegrarse y la torta publicitaria empezó a tener otros comensales con un apetito semejante o mayor al que habían tenido los medios durante más de medio siglo. Los tiempos de las rentabilidades aseguradas se esfumaron y aparecieron las nuevas tecnologías con pasos avasalladores que ponen en duda la razón misma de existir de aquellos medios.

Pero ese no era el signo más grave de la debacle. Los lectores analfabetos que estaban excluidos de la prensa a comienzos y entrado el siglo pasado, fueron yendo a la escuela; y sin embargo los porcentajes de lectura crecieron lánguidamente, y aún hoy los no lectores superan ampliamente a los lectores. Entretanto las ciudades crecieron, los modos de vida urbana cambiaron como también sucedió con la vida rural, las necesidades de información se transformaron, la idea de autoridad se modificó y las tecnologías irrumpieron de una manera vertiginosa.

DATOS IMPRESIONANTES

El tercer análisis de la apropiación de tecnologías que realizó el Centro Nacional de Consultoría es impresionante. Internet ya es el medio más importante en información general en Colombia, con un 50%. Le siguen la televisión (77%) y muy lejos la radio (8%) y la prensa (5%). En información confiable aparece en primer lugar la televisión (37%), seguida de cerca por internet (33%), la radio (16%) y la prensa (15%).

Lo que llama la atención de estas cifras es la caída de la confianza en los medios. Cuando se consultan los datos por edad, resulta que los jóvenes confían más en internet (41%) que en cualquier otro medio. Una constatación de algo que ya se sabía: los jóvenes les huyen a los medios, y tienen plena razón para hacerlo. Y hay audiencias —por ejemplo, la de los periódicos— que envejecen.

Buscar información es la segunda actividad en internet (42%), después de ver fotos y videos. Leer artículos de prensa es la décima actividad preferida (24%) y entrar a portales de noticias (23%) la onceava. Leer prensa por internet es una actividad muy rara entre los jóvenes (6%) e ingresar a portales de noticias es un poco más alto entre personas de 25 a 44 años.

Aunque se ha reducido el analfabetismo, siguen siendo más los no lectores  de prensa que los lectores. Foto: Fundación Gilbertyo Alzate Avendaño.

Puede leer: EL PERIODISMO EN LAS ERA DE LAS REDES SOCIALES

LOS ERRORES DE LOS MEDIOS

Pero los signos fueron muchos más y no todos vinieron desde afuera de los medios.

No debemos ver la crisis como una especie de invasión de los bárbaros, donde los medios de comunicación sufren los desastres que les ocasionan otros. Este el síndrome de la “pobre viejecita” que le debemos agradecer a Rafael Pombo, o el de San Sebastián lacerado por las flechas, que nos dejó el cristianismo sufriente.

Los pasos de los bárbaros se estaban dando por dentro de los mismos medios. La complicidad con los poderes, el distanciamiento de los problemas de la gente, la soberbia de comunicadores que se acostaron periodistas y se levantaron vedettes, la pérdida incesante de credibilidad que muestran todos los barómetros de confianza, las concesiones y acomodamientos a la política hegemónica, el cansancio de sus narrativas, la reiteración y limitación de sus fuentes y su incapacidad de innovación fueron problemas que constataban, una tras otro, todos los estudios.

La pregunta que surge es también muy colombiana. ¿Porque pagan justos por pecadores? ¿Por qué la caída en picada es para unos y otros de manera indiscriminada? En palabras concretas: para un periódico regional líder como El País y para otro de más de un siglo de buena historia como El Espectador.

ALTERNATIVAS PROMISORIAS

Para responder a estos interrogantes nos sirven algunos ejemplos. Una primera respuesta es de Perogrullo: porque algunos medios se han movido, han cambiado y han encontrado nuevas alternativas combinadas con viejas lecciones.

Por ejemplo The New York Times, uno de los referente del periodismo mundial que lentamente supera la crisis a partir de la solidez de su imagen, la persistencia en un periodismo de calidad (vieja lección), el trabajo para aumentar las suscripciones, la combinación de la edición en papel y la virtual, la venta de algunos activos innecesarios y el mantenimiento de corresponsalías que comprueban que el mundo existe, a diferencia de nuestras secciones de internacionales tan desmirriadas y provincianas.

La respuesta que ha insinuado en estos días El Espectador es interesante: su edición podría ser entre semana digital y el fin de semana o el domingo impresa y robusta. Lo interesante no es sólo que ya existe digital desde hace años, sino que su redacción ha estimulado experiencias diferentes como “La Pulla” y “Las Igualadas”, con sus aciertos y sus problemas. En el Festival Gabo de Periodismo vi una larga y entusiasta fila de jóvenes que esperaban ansiosos el diálogo en el Parque Explora con los periodistas de La Pulla. Un buen experimento para un periódico centenario que practica una vieja fórmula: sangre nueva para oficio viejo. Nosferatu lo sabía.

Mientras unos Medios crecen de a poco, otros caen en picada. Foto Wikimedia Commons.

Leer también: LA CRISIS EN EL BUEN PERIODISMO: ¿COMO DIABLOS FINANCIARLOS?

LOS MEDIOS DIGITALES

Mientras los medios tradicionales caen o se frenan, los nuevos medios no despegan por completo.

Esto se debe a las políticas de las grandes plataformas como Google o Facebook, que por una parte no retribuyen el trabajo de contenidos de quienes usan su soporte y, por otra parte, han estimulado la gratuidad en su afán por captar usuarios, hacerse a sus datos y ganar dinero con su análisis y venta. Bajo estas circunstancias adversas:

• El impuesto digital y otras iniciativas que se están gestando en Europa deberían alimentar fondos, democráticamente administrados, para estimular a los generadores de contenidos y medios independientes.

• El crowdfunding es una estrategia de financiación interesante, así como el apoyo económico de los usuarios y las agencias de cooperación.

• La pauta oficial debería dejar de ser una manera de premiar las lealtades y convertirse en un sistema democrático de administración de los dineros públicos para respaldar la creatividad, el servicio a la comunidad y la independencia de los medios y productores de contenidos.

• El modelo inglés de asignar una parte de los impuestos a los medios públicos es interesante, siempre y cuando no sean oficialistas o una simple caja de resonancia de las instituciones del Estado.

Si se pasa la mirada por el paisaje de los nuevos medios latinoamericanos se observan experiencias muy interesantes, tanto de las organizaciones de la sociedad civil que los auspician como de los proyectos informativos que se afianzan lentamente. Entre las primeras está desde IPYS en Perú hasta la FLIP en Colombia, desde ABRAJI en Brasil y FOPEA en Argentina hasta la Fundación Gabo en Colombia. Y entre los segundos se pueden mencionar El Faro, Chequeando, Ciper, La Silla Vacía, Razón Pública, El Pitazo, Armando Info, Las Dos orillas, Efecto Cocuyo, Agenda Pública, Piauí, Clic. Y la lista crece.

UNA ACTITUD CENSORA SE EXPANDE

El panorama de los medios de comunicación continuará cambiando.

A los temas tratados se agregan otros nuevos: los ataques populistas de gobernantes que los declaran enemigos públicos, la aparición de proyectos de activismo que se anuncian descaradamente como periodismo, la judicialización creciente de los periodistas, las confusiones y distorsiones informativas en las redes sociales, la renuencia de las grandes plataformas a enfrentar problemas como la propaganda de odio o las discriminaciones racistas y los nuevos macartismos, algunos disfrazados de progresismo.

Como lo señalaron esta semana en una carta 150 renombrados intelectuales, “El libre intercambio de información e ideas, la savia de una sociedad liberal, está volviéndose cada día más limitado. Era esperable de la derecha radical, pero la actitud censora está expandiéndose en nuestra cultura: hay una intolerancia a los puntos de vista contrarios, un gusto por avergonzar públicamente y condenar al ostracismo, y una tendencia a disolver cuestiones políticas complejas en una certeza moral cegadora”.

Mientras la libertad de expresión y el periodismo no sean un asunto de toda la sociedad, con una presencia efectiva en la agenda pública, la realidad de los medios se complicará. Pero después de todo, entre tormentas, declives y redefiniciones, se irá delineando el periodismo del porvenir.

.

Comentarios

265 thoughts on “EL DURO DESTINO DE LOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN

  1. Thanks , I’ve recently been searching for info approximately this subject for a long time and yours is the greatest I have discovered so far. But, what concerning the conclusion? Are you sure in regards to the source?

  2. Do you have a spam issue on this blog; I also am a blogger,and I was wondering your situation; we have created some nice methods and weare looking to trade solutions with others, pleaseshoot me an e-mail if interested.

  3. Thank you for the good writeup. It in fact was a amusementaccount it. Look advanced to more added agreeable fromyou! By the way, how can we communicate?

  4. An interesting discussion is definitely worth comment. I do believe that you should write more on this issue, it may not be a taboo subject but usually people don’t discuss these subjects. To the next! Best wishes!!

  5. Really informative post.Really looking forward to read more. Want more.

  6. Thanks , I’ve just been looking for info about this subject for ages and yours is the best I’ve came
    upon so far. However, what in regards to the conclusion? Are you certain concerning the supply?[url=https://sites.google.com/view/stmracing/%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A2%E0%B8%A3%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%94-%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%94%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%84%E0%B8%A3]เกียร์ค้าง[/url]

    เกียร์หลุด เกิดจากอะไร

  7. My brother suggested I might like this blog. He used to be entirely right. This post truly made my day. You cann’t imagine simply how so much time I had spent for this info! Thank you!

  8. That is a very good tip especially to those fresh to the blogosphere.Short but very precise info… Thank you for sharing this one.A must read article!

  9. Hey, you used to write great, but the last few posts have been kinda boring… I miss your great writings. Past few posts are just a little out of track! come on!

  10. Oh my goodness! Awesome article dude! Thanks, However I am going through issues with your RSS. I donít know why I cannot subscribe to it. Is there anybody else having similar RSS issues? Anyone who knows the answer can you kindly respond? Thanx!!

  11. Hi there! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no backup. Do you have any solutions to stop hackers?

  12. Wonderful post however I was wondering if you could write a littemore dexcom g6 on body this topic?I’d be very grateful if you could elaborate a little bit further.Kudos!

  13. It’s actually a nice and useful piece of information. I’m glad that you just shared this useful info with us.Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

  14. I must thank you for the efforts you have put in writing this blog. I really hope to see the same high-grade blog posts from you in the future as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my own blog now 😉

  15. I am really impressed with your writing skills and also with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you customize it yourself? Either way keep up the nice quality writing, it is rare to see a great blog like this one today.

  16. Heya i’m for the first time here. I came across this board and I find It really useful & it helped me out much.I am hoping to present one thing again and help others like you aidedme.

  17. An interesting discussion is definitely worth comment. I do believe that you ought to write more about this subject, it might not be a taboo subject but usually people don’t speak about such topics.To the next! Best wishes!!

  18. Wonderful story, reckoned we could combine some unrelated information, nonetheless definitely really worth taking a appear, whoa did a single learn about Mid East has got far more problerms also

  19. A fascinating discussion is definitely worth comment. I do believe that you should publish more on this issue, it might not be a taboo matter but typically people do not discuss these topics. To the next! Cheers!

  20. Amazіng issues here. I’m very glad to look your post.Thanks so much and I am having a look ahead to touch you.Will you pⅼease drop me a e-mail?

  21. An intriguing discussion is worth comment. I do believe that you need to publish more about this topic, it may not be a taboo matter but typically people don’t discuss these topics. To the next! Best wishes!!

  22. Thanks for your marvelous posting! I really enjoyed reading it, you are a great author.I will make sure to bookmark your blog and may come back in the future. I want to encourage you to ultimately continue your great writing, have a nice afternoon!

  23. For example, the World Trade Organization (WTO) and its predecessor, the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT), established rules for tariffs relating to the import and export of goods between countries.

  24. You can certainly see your enthusiasm in the article you write. The arena hopes for even more passionate writers such as you who are not afraid to mention how they believe. All the time go after your heart.

  25. hello!,I love your writing so a lot! share we keep up a correspondence more approximately your article on AOL? I require an expert in this house to solve my problem. May be that is you! Looking ahead to look you.

  26. It’s nearly impossible to find educated people on this subject, however, you sound likeyou know what you’re talking about! Thanks

  27. Hey! This post could not be written any better! Reading this post reminds me of my previous room mate! He always kept chatting about this. I will forward this write-up to him. Fairly certain he will have a good read. Thank you for sharing!

  28. I haven’t checked in here for a while since I thought it was getting boring, but the last several posts are good quality so I guess I will add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

  29. Hello, everything is going perfectly here and ofcourse every one is sharing information, that’s genuinely excellent, keep up writing.

  30. Wow! This could be one particular of the mmost helpful blogs We’ve ever arrive across on this subject.Basically Great. I’m also aan expert in this topic therefore Ican understand your hard work.

  31. I’ll immediately grasp your rss as I can’t find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Please let me recognize so that I may just subscribe. Thanks.

  32. Good blog you have got here.. Itís hard to find quality writing like yours these days. I honestly appreciate individuals like you! Take care!!

  33. F*ckin’ awesome things here. I am very satisfied to peer your post. Thank you a lot and i am taking a look forward to touch you. Will you kindly drop me a e-mail?

  34. Hey there are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own. Do you need any html coding expertise to make your own blog? Any help would be really appreciated!

  35. Aw, this was a really nice post. Taking the time and actual effort to make a superb article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never manage to get nearly anything done.

  36. Hey There. I found your blog using msn. This is an extremely well written article. I will be sure to bookmark it and come back to read more of your useful info. Thanks for the post. I will certainly return.

  37. Heya i am for the first time here. I found this board and I find It truly useful & it helped me out a lot. I am hoping to offer something again and aid others such as you helped me.

  38. I am not sure where you are getting your info, butgreat topic. I needs to spend some time learning much more orunderstanding more. Thanks for fantasticinfo I was looking for this info for my mission.

  39. Greetings! I know this is kinda off topic but I was wondering if you knew where I could locate a captcha plugin for my comment form? I’m using the same blog platform as yours and I’m having difficulty finding one? Thanks a lot!

  40. I will right away grasp your rss as I can’t to find your email subscription hyperlink or newsletter service.Do you’ve any? Please allow me recognize so that I could subscribe.Thanks.

  41. fantastic post, very informative. I’m wondering why the other experts of this sector don’t notice this.You should proceed your writing. I’m sure, you’ve a great readers’ base already!Also visit my blog post marchegabonais.com

  42. Having read this I believed it was really informative. I appreciate you finding the time and effort to put this information together. I once again find myself spending a lot of time both reading and commenting. But so what, it was still worth it!

  43. It’s truly very complex in this busy life to listen news on Television, thus I just use internet for that purpose, and get the most up-to-date information.

  44. Hey there! I just wanted to ask if you everhave any problems with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing several weeks of hard work due to nodata backup. Do you have any methods to protect against hackers?

  45. การพนันที่ง่ายที่สุดอาจจะหนีไม่พ้นคาสิโนออนไลน์ด้วยความที่ไม่ว่าจะอยู่ที่แห่งไหนทำอะไรก็สามารถทำเงินได้ตลอดเวลา UFABET เว็บไซต์คาสิโนออนไลน์ที่นำสมัยที่สุด ใช้ระบบอัตโนมัติสำหรับเพื่อการฝากถอน ไม่ยุ่งยากต่อการใช้ และยังมีคณะทำงานรอดูแล 24 ชั่วโมง

Deja una respuesta

Tu dirección de correo electrónico no será publicada.